คู่มือฉบับสมบูรณ์เรื่อง Keigo: วิธีการใช้ภาษาให้เหมาะสมตามสถานะทางสังคมในภาษาญี่ปุ่น (พร้อมตัวอย่างและตาราง)
คู่มือฉบับสมบูรณ์เรื่อง Keigo: วิธีการใช้ภาษาให้เหมาะสมตามสถานะทางสังคมในภาษาญี่ปุ่น (พร้อมตัวอย่างและตาราง)
ในญี่ปุ่น การใช้ภาษาที่แสดงความเคารพหรือ Keigo (敬語) เป็นส่วนสำคัญอย่างยิ่งในการสื่อสาร ไม่ว่าจะเป็นในที่ทำงาน โรงเรียน หรือในสถานการณ์ที่เป็นทางการอื่นๆ การใช้ Keigo ที่เหมาะสมจะช่วยให้การสื่อสารดีขึ้นและแสดงความเคารพของคุณ สำหรับคนไทยที่วางแผนจะทำงานหรืออาศัยอยู่ในญี่ปุ่นเป็นเวลานาน การเข้าใจ Keigo เป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง
บทความนี้จะเป็นคู่มือฉบับสมบูรณ์ของคุณ โดยจะเจาะลึกถึงพื้นฐานของ Keigo ความแตกต่างของแต่ละประเภท และวิธีการใช้งานที่ถูกต้อง พร้อมตัวอย่างประโยค มาทำความเข้าใจภาษาที่แสดงความเคารพของญี่ปุ่นให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้นกันเถอะ!
Keigo (ภาษาที่แสดงความเคารพ) คืออะไร?
Keigo คือรูปแบบภาษาในภาษาญี่ปุ่นที่ใช้เพื่อแสดงความเคารพต่อคู่สนทนาหรือบุคคลที่กำลังพูดถึง การใช้งานขึ้นอยู่กับสถานการณ์และความสัมพันธ์ระหว่างผู้พูดกับคู่สนทนาอย่างมาก เช่น เมื่อพูดคุยกับหัวหน้า ผู้อาวุโส หรือคนที่ไม่รู้จัก การเข้าใจ Keigo เป็นกุญแจสำคัญในการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีและแสดงความสุภาพในสังคมญี่ปุ่น
Keigo 3 ประเภทและวิธีการแยกแยะ
Keigo โดยทั่วไปแบ่งออกเป็นสามประเภท กุญแจสำคัญในการแยกแยะคือการดูว่า “ใครเป็นผู้กระทำ” ในประโยคนั้นๆ
1. Sonkeigo (尊敬語) – ภาษายกย่อง
Sonkeigo ใช้เพื่อยกย่องหรือให้เกียรติคู่สนทนาหรือบุคคลที่สาม คุณใช้รูปแบบภาษานี้เมื่อประธานที่กระทำกริยาเป็นคนที่คุณเคารพ (เช่น หัวหน้า, ผู้อาวุโส, ครู, ลูกค้า)
2. Kenjōgo (謙譲語) – ภาษาถ่อมตน
Kenjōgo ใช้เพื่อถ่อมตนเองหรือบุคคลภายในของคุณ (เช่น ครอบครัวหรือบริษัทของคุณ) เพื่อยกย่องคู่สนทนา คุณใช้รูปแบบภาษานี้เมื่อประธานที่กระทำกริยาคือตัวคุณเองหรือคนจากกลุ่มของคุณ
3. Teineigo (丁寧語) – ภาษาสุภาพ
Teineigo คือรูปแบบภาษาสุภาพที่ใช้กันทั่วไปในสถานการณ์ต่างๆ เพื่อทำให้ประโยคฟังดูนุ่มนวลขึ้น โดยไม่ต้องยกย่องหรือถ่อมตนใคร รูปแบบนี้โดดเด่นด้วยการใช้คำลงท้าย 「です」(desu) และ 「ます」(masu)
ตารางเปรียบเทียบคำศัพท์ Keigo
| รูปธรรมดา | Sonkeigo (ยกย่องคู่สนทนา) | Kenjōgo (ถ่อมตน) | Teineigo (รูปสุภาพ) |
| する (suru) – ทำ | なさる (nasaru) | いたす (itasu) | します (shimasu) |
| いる (iru) – อยู่ | いらっしゃる (irassharu) | おる (oru) | います (imasu) |
| 行く (iku) – ไป | いらっしゃる (irassharu) | 参る (mairu), 伺う (ukagau) | 行きます (ikimasu) |
| 来る (kuru) – มา | いらっしゃる (irassharu) | 参る (mairu), 伺う (ukagau) | 来ます (kimasu) |
| 会う (au) – พบ | お会いになる (oai ni naru) | お目にかかる (ome ni kakaru) | 会います (aimasu) |
| 見る (miru) – ดู | ご覧になる (goran ni naru) | 拝見する (haiken suru) | 見ます (mimasu) |
| 聞く (kiku) – ฟัง/ถาม | お聞きになる (okiki ni naru) | 拝聴する (haichō suru), 伺う (ukagau) | 聞きます (kikimasu) |
| 言う (iu) – พูด | おっしゃる (ossharu) | 申す (mōsu) | 言います (iimasu) |
| 食べる (taberu) – กิน | 召し上がる (meshiagaru) | いただく (itadaku) | 食べます (tabemasu) |
| 知る (shiru) – รู้ | ご存じ (gozonji) | 存じる (zonjiru) | 知っています (shitteimasu) |
แบบฝึกหัด: มาลองใช้ Keigo กันเถอะ!
ลองเปลี่ยนประโยคธรรมดาต่อไปนี้ให้อยู่ในรูป Keigo ที่เหมาะสม!
โจทย์ที่ 1: 「社長が来る。」(Shachō ga kuru. – ประธานบริษัทมา)
โจทย์ที่ 2: 「先生が給食を食べる。」(Sensei ga kyūshoku o taberu. – ครูทานอาหารกลางวัน)
โจทย์ที่ 3: 「父が写真を見る。」(Chichi ga shashin o miru. – พ่อของฉันดูรูปภาพ)
โจทย์ที่ 4: 「上司とランチを食べる。」(Jōshi to ranchi o taberu. – (ฉัน) ทานอาหารกลางวันกับหัวหน้า)
↓
↓
↓
- คำตอบ 1: 「社長がいらっしゃる。」(Shachō ga irassharu.)
คำอธิบาย: ประธานที่กระทำกริยา (“มา”) คือ “ประธานบริษัท” ซึ่งเป็นบุคคลที่เราเคารพ ดังนั้น เราจึงใช้ Sonkeigo - คำตอบ 2: 「先生が給食を召し上がる。」(Sensei ga kyūshoku o meshiagaru.)
คำอธิบาย: ประธานที่ “กิน” คือ “ครู” ซึ่งเป็นบุคคลที่เราเคารพ ดังนั้น เราจึงใช้ Sonkeigo - คำตอบ 3: 「父が写真を拝見する。」(Chichi ga shashin o haiken suru.)
คำอธิบาย: ประธานที่ “ดู” คือ “พ่อของฉัน” ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของบุคคลภายในของเรา ดังนั้น เราจึงถ่อมการกระทำของเขาด้วยการใช้ Kenjōgo - คำตอบ 4: 「上司とランチをいただく。」(Jōshi to ranchi o itadaku.)
คำอธิบาย: ประธานที่ “กิน” ในประโยคนี้คือ “ฉัน” (โดยนัย) ดังนั้น เราจึงถ่อมการกระทำของเราเองด้วยการใช้ Kenjōgo
สรุป
การเข้าใจ Keigo เป็นหนึ่งในส่วนที่ยากที่สุดในการเรียนภาษาญี่ปุ่น แม้กระทั่งสำหรับคนญี่ปุ่นเองก็ตาม อย่างไรก็ตาม อย่ากลัวที่จะลอง กุญแจสำคัญคือการเริ่มต้นจากรูปแบบพื้นฐานที่สุด นั่นคือ Teineigo (รูป -masu/-desu) ด้วยการใช้ Teineigo เสมอ คุณก็ได้แสดงความสุภาพแล้ว
เมื่อเวลาผ่านไปและคุณมีปฏิสัมพันธ์บ่อยขึ้น คุณจะคุ้นเคยและเริ่มใช้ Sonkeigo และ Kenjōgo ได้อย่างเป็นธรรมชาติ อย่ากลัวที่จะทำผิดพลาด เพราะโดยทั่วไปแล้วคนญี่ปุ่นจะชื่นชมความพยายามของคุณในการพูดอย่างสุภาพ สู้ๆ นะ!
